Toshkentdagi buddaviylik ibodatxonasi — Jaeunsa: manzil, yo‘l

Qanday borish

TKADdan tashqarida, aeroportdan janubda. Mo‘ljal — metro estakadasi.

Markazdan mashinada yarim soat yoki avtobusda bir soat. Ibodatxona kichik va xususiy uylar orasida joylashgan — navigator sizni aniq yetkazadi, bekatdan piyoda bir necha daqiqa.

37 va 40-avtobuslar halqa yo‘li bo‘ylab yuradi; aeroportga qatnaydigan 11 va 77-avtobuslar aeroportgacha olib boradi, u yerdan piyoda yoki taksida. Markazdan taksida — 25–40 daqiqa.

Nomi: Jaeunsa ibodatxonasi · 자은사 — «Rahm-shafqat»
Manzil: Katta halqa yo‘li, 29/5, Sergeli tumani, Toshkent
Koordinatalar: 41.241853, 69.276678
An‘ana: Koreys dzeni (seon), Jogye ordeni
Ibodatlar: Yakshanba kunlari, so‘ngra — umumiy taom
Bosh rohib: Choju Sunim (Yang Ki Xun), Janubiy Koreyadan kelgan rohib, tarix fanlari doktori
Kirish: Kelib chiqishi va e‘tiqodidan qat‘i nazar, buddizmga qiziquvchilar uchun ochiq

Yandex Xaritalar 2GIS Google Maps

Telefon raqami va joriy ish vaqti — 2GIS va Yandex Xaritalar kartochkalarida. Ish kunlari ibodatxonada hech kim bo‘lmasligi mumkin: yakshanba kuni kelish yoki oldindan yozib qo‘yish ma‘qul.

Seuldagi buddaviylik ibodatxonasi shifti ostida an‘anaviy naqshlar bilan bezatilgan yorug‘ qog‘oz fonarlar

Ibodatxona shifti ostidagi fonarlar, Seul · foto: DOKYUNG KIM, Unsplash

Ichkarida nima bor

Ibodat zali, fonarlar, kitoblar, pianino va hovuz

Jaeunsada ham shift ostida shunday qog‘oz fonarlar qatori bor — ularni Budda tug‘ilgan kuniga osib, bir yil davomida olib tashlamaydilar.

Tashqaridan ibodatxonani sezmay o‘tib ketish oson: xususiy uylar orasidagi devor bilan o‘ralgan oddiy hovli, uning ustidan Sergeli va Quyluq o‘rtasidagi yer usti metro estakadasi o‘tadi. Ichkarida esa — boshqa olam. Uchta oltin haykalli ibodat zali, shift ostida qator-qator yorqin qog‘oz fonarlar, devorlardagi rasmlar, isiriqdonlar va shamlar.

Nariroqda — koreys, rus va ingliz tillaridagi buddizm haqidagi kitoblar terilgan javonlar, eski samovarlar, pianino. Uy ortida — daraxtlar va baliqli hovuzi bo‘lgan buddaviy ruhdagi bog‘. Jamoa alohida marosim xonasi va ma‘muriy xonalar qurib bitkazishni rejalashtirmoqda.

Jamoaga 1990-yillar boshida koreys rohibi Yang Ki Xun asos solgan. Rohib bo‘lishidan oldin u tarix fanlari doktori darajasini olgan va Termiz yaqinidagi buddaviylik yodgorliklariga arxeologik ekspeditsiyalarda qatnashgan — O‘zbekiston shu tariqa uning uyiga aylangan. Dastlabki yillarda ibodatxona shahar ichida, Vohidov ko‘chasida joylashgan edi; 2016-yilda jamoa halqa yo‘li yonidagi hozirgi hovlini sotib oldi.

Ibodatxona ikki marta buzilish arafasida turgan — 2018-yilda yo‘l kengaytirilganda va 2021-yilda metro qurilganda. Ikkala safar ham uni saqlab qolishga erishildi. Bugun poyezdlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘ ustidan o‘tadi.O‘tkinchilik — sof holida. Jamoa o‘ttiz yil avvalgidek yakshanba kunlari yig‘iladi.

Buddaviylik monastiridagi oltin Budda haykali

Qachon kelish

Yakshanba — eng yaxshi kun. May — eng yaxshi oy.

yak · ertalab

Yakshanba ibodati

Ibodatxona hayotining asosiy maromi. Ibodat koreys tilida, rus tilida izohlar bilan o‘tadi; undan so‘ng — umumiy taom, unga odatda mehmonlar ham taklif qilinadi. Birinchi marta aynan shu kuni kelganingiz ma‘qul: savollaringizga javob beradigan odamlar bo‘ladi.

may

Budda tug‘ilgan kuni

Yilning bosh bayrami — Vesak, may oyining to‘lin oyida. Ertalab jamoa uchun marosim: olti tuhfa (nilufarlar, choy, mevalar, gullar, guruch) va Budda haykalini suv bilan yuvish. Kechqurun — mehmonlar uchun qabul; elchilar, boshqa konfessiyalar rahbarlari tashrif buyuradi. Yuzdan ortiq kishi to‘planadi.

ish kunlari

Sukunat

Ish kunlari ibodatxona ko‘pincha bo‘sh bo‘ladi — zalda yoki bog‘da yolg‘iz o‘tirish mumkin, lekin darvozani ochadigan odam topilmasligi ham mumkin. Agar maxsus yo‘lga chiqayotgan bo‘lsangiz, xaritadagi kartochkada ko‘rsatilgan telefon orqali oldindan aniqlashtiring.

Odob qoidalari

Murakkab qoidalar yo‘q. Hurmat va sukunat.

Bu — muzey emas, koreys an‘anasidagi faoliyat yuritayotgan ibodatxona. Biror narsani noto‘g‘ri qilib qo‘ysangiz, hech qisi yo‘q — sizga tushuntirib beradilar. Lekin bir necha narsani oldindan bilib olgan ma‘qul.

Poyabzal — kiraverishda

Zalga, barcha koreys ibodatxonalaridagi kabi, poyabzalsiz kiriladi. Paypoq kiyib kelganingiz ma‘qul.

Telefon — ovozsiz rejimda

Zalni suratga olish odatda mumkin, lekin avval so‘rang. Ibodat vaqtida suratga olmang.

Kiyim — yopiq

Yelka va tizzalar yopiq bo‘lsin. Maxsus hech narsa talab qilinmaydi.

Ta‘zim — ixtiyoriy

Jamoa a‘zolari Budda haykaliga ta‘zim qiladi. Mehmonlar uchun yengil bosh irg‘ash yoki shunchaki jim turish kifoya.

Oyoqni haykallarga qaratmang

Polda o‘tirganda oyoqlaringizni mehrob tomon uzatmang. Qolgani — qanday qulay bo‘lsa, shunday o‘tiring, nilufar holati shart emas.

Tuhfa — majburiyat emas

Mehrob yonida xayr-ehson uchun joy bor. Hech kim tekshirmaydi va kutmaydi.

Savollar — xush ko‘riladi

Jamoa buddizmga qiziqqan mehmonlardan xursand. Marosim nimani anglatishini so‘rash — tabiiy hol.

Shunchaki o‘tirish ham mumkin

Hech kim sizni o‘z diniga o‘tkazmoqchi bo‘lmaydi. Kelib, o‘n daqiqa jim o‘tirib, ketish — mutlaqo joiz.

Tanchxon — ibodatxona binosi tomi ostidagi an‘anaviy koreys bezagi: yashil, qizil, oq naqsh

Tanchxon — tom ostidagi bezak, Seul · foto: Brady Bellini, Unsplash

Tarix

Buddizm bu yerda mehmon emas. U bu yerda islomdan avval bo‘lgan.

Hozirgi O‘zbekiston hududi Kushon podsholigi tarkibiga kirgan — buddizm Hindistondan Xitoyga aynan shu yo‘lak orqali o‘tgan. Jaeunsa — ekzotika emas, balki qaytish.

I–III asrlar

Termiz yaqinidagi Qoratepa va Fayoztepa — Kushon davrining g‘or va yer usti monastirlari. Toshkent muzeylaridagi «Termiz Buddalari» aynan shu yerdan.

III–IV asrlar

Termiz yaqinidagi Zurmala stupasi — Markaziy Osiyoda saqlanib qolgan eng yirik buddaviylik yodgorligi, o‘n olti metrlik g‘isht.

V–VI asrlar

Bir versiyaga ko‘ra, dzenning birinchi patriarxi Bodhidharma shu yerlardan — Qashqadaryodagi Kitob atrofidan chiqqan. Bu gipoteza bahsli, lekin uni bu yerda yoqtiradilar.

1990-yillar

Toshkent koreys jamoasi Jaeunsa ibodatxonasini ochadi — ko‘p asrlardan buyon mintaqadagi birinchi faoliyat yuritayotgan buddaviylik ibodatxonasi.

Nilufar · foto: Zoltan Tasi, Unsplash

Butunlay bepul · obuna va reklamasiz

Ibodat notanish so‘zlar yig‘indisi bo‘lib qolmasligi uchun

Bodhi — buddizm asoslarini noldan, kuniga besh daqiqada o‘rgatadigan bepul ilova: Dharma va Sangha nima, To‘rt oliy haqiqat, meditatsiyada qanday o‘tirish kerak. To‘qqiz dars — va ibodatxonada nima bo‘layotganini tushunasiz.

Yopiq beta-testga qo‘shilish

iPhone va Android · rus, ingliz, koreys va o‘zbek tillarida · doimo bepul

Bodhi ilovasida meditatsiya amaliyotini tanlash

Savollar

Birinchi tashrifdan oldin nimalarni so‘rashadi

Men buddist emasman. Kelsam bo‘ladimi?

Ha. Jamoa ibodatxona buddizm madaniyati va an‘analariga qiziqqan har bir kishi uchun ochiq ekanini ochiq aytadi. Jamoa a‘zolarining ko‘pchiligi — toshkentlik koreyslar, lekin boshqa millat va e‘tiqod vakillari ham muntazam tashrif buyurib turadi.

Kirish pullikmi?

Yo‘q. Bu — muzey emas, ibodatxona. Xayr-ehson — ixtiyoriy.

Ibodat qaysi tilda o‘tadi?

Asosan koreys tilida, izohlarning bir qismi rus tilida beriladi. Umumiy jarayonni tilni bilmasdan ham tushunish mumkin.

U yerda meditatsiya qilishni o‘rganish mumkinmi?

Ibodatxona an‘anasi — seon (koreys dzeni), unda meditatsiya markaziy o‘rin tutadi. Yangi boshlovchilar uchun mashg‘ulotlar haqida yakshanba kuni joyida so‘rash ma‘qul: jadval o‘zgarib turadi.

Bu O‘zbekistondagi yagona ibodatxonami?

Faoliyat yuritayotgan yagonasi. Termiz yaqinida qadimiy monastirlar — Qoratepa, Fayoztepa, Zurmala stupasi — bor, lekin ular arxeologik yodgorliklar, amaliyot joylari emas.

Rasmiy sayt yoki ijtimoiy tarmoqlari bormi?

Ibodatxonaning ommaviy sayti yo‘q. Joriy kontaktlar — 2GIS va Yandex Xaritalar kartochkalarida; bayramlar haqidagi yangiliklar Gazeta.uz va Fergana nashrlarida muntazam chiqib turadi.